Operationeel Programma Noord (EFRO)
Het Operationeel Programma Noord is het Europese programma dat het SNN uitvoert ten behoeve van de economische versterking van het Noorden.
Vanuit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) ontvangt Noord-Nederland financiele steun van de Europese Commissie in de periode 2007-2013. Voor de nieuwe programmaperiode 2007 - 2013 zet de EU met haar regionaal beleid in op het versterken van het concurrentievermogen, economische groei, innovatie en duurzame ontwikkeling. Om deze doelen te verwezenlijken heeft de EU vanuit haar regionaal beleid diverse doelstellingen vastgesteld. Noord-Nederland richt zich op de doelstelling : regionaal concurrentievermogen
Regionaal concurrentievermogen
Rekening houdend met de voorgaande visie en de uitgangspunten zoals vastgelegd in de EFRO-verordening en het Nationaal Strategisch Referentiekader is de centrale doelstelling voor het OP Noord-Nederland 2007-2013 als volgt:
transitie van de Noord-Nederlandse economie naar een kenniseconomie waarin ontwikkeling en implementatie van innovatie en technologie samengaan met een versterking van de ruimtelijke kwaliteiten in stad en platteland.
Aan de hand van deze doelstelling stelt Noord-Nederland als belangrijkste prioriteit:
- Innovatie en transitie naar een kenniseconomie
Daarnaast richt Noord-Nederland zich op het realiseren van attractieve regio's en attractieve steden. Deze zijn zelfs een voorwaarde zijn om te kunnen voldoen aan bovenstaande prioriteit.
Innovatie en transitie naar een kenniseconomie
Noord-Nederland erkent het belang van kennis als dé productiefactor voor de toekomst. De transitie van een relatief traditionele industriële productie-economie naar een kenniseconomie is dan ook de rode draad in de noordelijke visie. Deze transitie moet via verschillende wegen bereikt worden. Op de allereerste plaats gaat het daarbij om een totaalvisie, waarbij wordt gekeken naar de mogelijkheden om innovatie te stimuleren en het daarbij behorende instrumentarium aan te reiken. Vervolgens wordt ingezet op innovatie, met name in een aantal specifieke en kansrijke sectoren in Noord-Nederland.
Doelstelling is te komen tot een regionale strategie, waarmee Noord-Nederland zich sterk positioneert in nationaal en internationaal opzicht. Een drietal ‘sleutelgebieden' zijn in Noord-Nederland aangewezen die een rol kunnen spelen op mondiaal niveau: Energy Valley, het Watercluster en (multi)sensortechnologie (met als belangrijkste project ASTRON/LOFAR).
Daarnaast kennen de volgende sectoren een groot innovatiepotentieel en zijn daarom tot ‘speerpuntsectoren' benoemd:
- agribusiness
- chemie
- commerciële zorg
- life sciences
- scheepsbouw/metaal
- toerisme
Voorwaarde om tot daadwerkelijke benutting van dit potentieel te komen, is een verdere versterking van het organiserend vermogen in deze sectoren. De inzet op de kansrijke sectoren impliceert tevens een versterking van het MKB, aangezien deze 75% van de werkgelegenheid in Noord-Nederland voor haar rekening neemt.
Concurrerend vestigingsklimaat in stedelijk gebied en een vitaal platteland
Een aantrekkelijk woon- en werkklimaat in steden is een belangrijke voorwaarde voor verdere economische groei van geheel Noord-Nederland. De kenniseconomie vindt haar basis vooral in de steden. Vooral de vier grote steden Assen, Emmen, Groningen en Leeuwarden krijgen prioriteit. Het ontwikkelen van aantrekkelijke vestigingsmogelijkheden voor innovatieve bedrijven in deze steden heeft een hoge prioriteit. Daarnaast is het noodzakelijk om hoogwaardige woonmilieus aan te kunnen bieden om mensen aan de stad te binden. Een diversiteit aan woonomgevingen en de aanwezigheid van goede voorzieningen op het gebied van onderwijs, cultuur, recreatie en gezondheidszorg dragen bij aan de aantrekkelijkheid van het vestigingsklimaat.
Eén van de onderscheidende kwaliteiten van Noord-Nederland is de ruimte. Ruimte is een economische factor die steeds belangrijker wordt. Ruimte maakt een duurzame landbouw mogelijk, draagt bij aan een kwalitatief hoogwaardig leefmilieu en vormt het startkapitaal voor de toeristische sector. De ‘Noorderruimte' is een economische factor die steeds belangrijker wordt. Bovendien bezit de regio unieke natuur- en landschapswaarden van nationale en internationale betekenis. Behoud en ontwikkeling van de ruimtelijke kwaliteiten vereist een doelgerichte investering.
Noord-Nederland en het Operationeel Programma Noord (EFRO)
Noord-Nederland is een relatief dunbevolkte gebied met slechts vier middelgrote steden: Groningen, Leeuwarden, Emmen en Assen. Het landsdeel Noord heeft de afgelopen jaren de economische achterstand op de rest van Nederland verkleind en wil deze ontwikkeling voortzetten. Investeringen in het innovatievermogen en opleidingsniveau zijn hiervoor noodzakelijk. Hierbij gaat speciale aandacht uit naar de regionale sleutelsectoren, zoals agribusiness, chemie en de commerciële zorg. Deze sectoren beschikken namelijk over een bovengemiddeld innovatiepotentieel. Ook hecht Noord-Nederland veel belang aan een aantal clusters, zoals het energiecluster, het watercluster en het cluster multisensorensystemen.
Voor de uitvoering van de plannen is in totaal zo'n 372 miljoen euro beschikbaar waarvan bijna 170 miljoen euro afkomstig van de Europese Unie uit het EFRO = Europees Fonds Regionale Ontwikkeling:
EFRO
Totaal 169.400.000
Groeisectoren in Noord-Nederland
In Noord-Nederland hebben enkele sectoren zich in de afgelopen Kompasperiode meer dan normaal ontwikkeld. In het nieuwe Koers Noord, op weg naar Pieken-programma wordt hier verder op ingezet.
Naast deze pieken, zijn er ook andere sectoren waar aandacht voor is :
Chemie
Het chemiecluster in Noord-Nederland telt ruim 300 bedrijven en 9000 werknemers. De afzetmarkt is voornamelijk internationaal (ruim 65 % wordt geëxporteerd). De aanwezigheid van grondstoffen, ligging aan zee, personeel, ruimte en schaalvoordelen zijn belangrijke vestigingsvoorwaarden.
Agribusiness
De agribusiness zal in de traditionele keten inzetten op nieuwe producten met hoge toegevoegde waarden en op nieuwe duurzame processen die kosteneffectiever zijn.
Toerisme
Mede dankzij de grote landschappelijke en cultuurhistorische waarden is Noord-Nederland een aantrekkelijk gebied voor toeristen. De toeristische sector telt momenteel zo'n 70.000 banen. Met nieuwe innovatieve toeristische producten kan de regio opgewaardeerd worden ten behoeve van de groeiende groep toeristen die een goede bestemming zoeken op korte afstand van Noordwest-Europese metropolen.
Metaal/Scheepsbouw
In Noord-Nederland zijn 3000 bedrijven gevestigd die zich bezighouden met metaal/scheepsbouw. Samen zijn ze goed voor ongeveer 35.000 arbeidsplaatsen.
Duurzame ontwikkeling
Bevordering van duurzame ontwikkeling is een doelstelling die maatschappelijk breed wordt gedragen en wordt ondersteund. Ook in de noordelijke beleidsvisie komt deze doelstelling terug. Duurzame ontwikkeling wordt daarbij beschouwd als een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generaties, zonder de mogelijkheden voor toekomstige generaties in gevaar te brengen. Het gaat om een evenwichtige afweging van de drie P's :
Planet, People en Profit alsmede van de effecten op korte en lange termijn.
Het programma draagt in volle breedte bij aan het streven naar duurzame ontwikkeling. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om stimulering van kennis en innovatie. Ontwikkeling en toepassing van milieuvriendelijke technologie is een van de speerpunten, die duurzame productie van alle sectoren ten goede kan komen. De concentratie van bedrijvigheid en kennis in het energie -en het watercluster bieden in Noord-Nederland zelfs zoveel potentie dat deze clusters - door de juiste voorwaarden te creëren - in staat worden geacht tot ontwikkeling van kennis en technologieën te komen die duurzame ontwikkeling tot ver buiten Noord-Nederland mogelijk maken.
Hoewel Noord-Nederland qua congestie en luchtvervuiling boven het Nederlands gemiddelde presteert, is aandacht nodig om de bereikbaarheid - als belangrijke vestigingsplaatsfactor - te vergroten. Het OP EFRO wil dit bereiken via innovatieve vervoersvormen, onder meer binnen het openbaar vervoer. Daarmee wordt mede een verbetering van de milieusituatie in en rond de steden nagestreefd.
